Kopalnia Soli w Wieliczce od wieków stanowi jeden z najważniejszych symboli polskiego dziedzictwa kulturowego i gospodarczego. Jej historia sięga XIII wieku, a przez stulecia była ona nie tylko źródłem cennego surowca, lecz także miejscem powstawania wyjątkowych dzieł techniki górniczej, sztuki i pielęgnowania tradycji. Szczególne znaczenie dla międzynarodowego uznania tego miejsca miał rok 1978, kiedy kopalnia została wpisana na I Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Przypadająca za dwa lata rocznica 50-lecia wpisu była jednym z tematów poruszanych podczas spotkań Zarządu kopalni z przedstawicielami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwa Infrastruktury.
Bezcenna dla pokoleń
Przez blisko osiem stuleci działalności kopalnia odegrała ogromną rolę w rozwoju gospodarczym Polski, dostarczając państwu znaczących dochodów, szczególnie w okresie staropolskim. Jednocześnie była miejscem rozwoju techniki górniczej, której ślady można do dziś odnaleźć w rozległym systemie podziemnych wyrobisk. Jej unikatowy charakter wynika przede wszystkim z niezwykle dobrze zachowanych chodników, komór i kaplic. Niepowtarzalną wartość podkreśla również obecność Grot Kryształowych – miejsca będącego rezerwatem przyrody nieożywionej. Kiedy w 1978 roku kopalnia została wpisana na I Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, znalazła się w gronie pierwszych dwunastu obiektów uznanych za dobro o wyjątkowej wartości dla całej ludzkości. Obecnie na Liście UNESCO znajdują się 1248 obiekty: 972 obiekty kultury, 235 przyrodniczych i 41 o charakterze mieszanym kulturowo-przyrodniczym. Warto podkreślić, że Polska została wybrana do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO na kadencję 2025-2029.
Ciąg dalszy tekstu pod galerią zdjęć.
Droga do jubileuszu
Na przestrzeni kolejnych dekad kopalnia umacniała swoją pozycję jako jednego z najważniejszych zabytków techniki na świecie. Rozwijano trasy turystyczne, prowadzono liczne badania naukowe i działania konserwatorskie, a także popularyzowano wiedzę o historii górnictwa solnego. Dążenie to znajduje wyraz w intensywnej współpracy z instytucjami państwowymi odpowiedzialnymi za ochronę dziedzictwa kulturowego, w tym z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ostatnim czasie odbyły się dwa ważne spotkania Zarządu kopalni – Prezesa Mariana Leśnego oraz Członka Zarządu ds. Ekonomicznych Łukasza Sadkiewicza oraz dyrekcji Muzeum Żup Krakowskich z reprezentantami ministerstwa. 16 marca do wielickiej kopalni przybyli Sekretarz Stanu w MKiDN, Generalna Konserwator Zabytków Bożena Żelazowska oraz Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Stanisław Bukowiec. W spotkaniu uczestniczyli także Doradca Ministra Kultury Mariusz Górski, Małopolska Wojewódzka Konserwator Zabytków Katarzyna Urbańska oraz Dyrektor Biura Wojewody Małopolskiego Łukasz Krzysztofik. Jednym z ważnych punktów wizyty była uroczystość wręczenia odznaczeń „Zasłużony dla Kultury Polskiej” pięciu członkom Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka”. Tydzień wcześniej wielicką Kopalnię odwiedził Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marek Krawczyk, który wraz z Radną Województwa Małopolskiego Małgorzatą Szostak zapoznali się z planami rozwoju na kolejne lata. Gości po zabytkowej kopalni oprowadzała Pełnomocnik Zarządu ds. Historii i Kultury Agnieszka Wolańska.
Dalsza część tekstu pod galerią zdjęć.
Międzynarodowy wymiar
W ramach spotkań omawiano kierunki dalszego rozwoju, ochrony oraz promocji kopalni jako skarbu o szczególnym prestiżu, ogromnym potencjale kulturowym i naukowym. Prezes Zarządu Marian Leśny zainicjował rozmowy o przygotowaniach do zbliżającego się jubileuszu 50-lecia wpisu na I Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Będzie on okazją do podsumowania dotychczasowych osiągnięć i jednocześnie momentem refleksji nad znaczeniem i rolą w światowym dziedzictwie kulturowym. Obchody półwiecza obecności wielickiej kopalni na liście staną się wydarzeniem o charakterze międzynarodowym, skupiając kopalnie soli w Wieliczce i Bochni, Muzeum Żup Krakowskich oraz pozostałe 11 obiektów, które znajdują się na tej liście. Jubileusz ten zobowiązuje do podjęcia szczególnych przygotowań – zarówno organizacyjnych, jak i promocyjnych – które pozwolą jeszcze szerzej zaprezentować wielicki skarb światu.
