Górnicze szyby i zabytkowy park

19-02-2018

Kopalnia Soli „Wieliczka” to setki komór, kilometry korytarzy pod ziemią, na powierzchni zaś rozległa infrastruktura, zabytkowe budynki, górujące nad okolicą wieże szybowe, park. W najbliższej dekadzie wiele będzie się działo we wszystkich tych obszarach – obok zabezpieczania podziemi i rozwoju działalności turystyczno-biznesowej prowadzona będzie kompleksowa modernizacja górniczych szybów oraz dalsza rewitalizacja parku św. Kingi. 

Zielone „pole Elżbiety”

Nieregularne skwery, wytyczone po łuku drogi, łąki, drzewa, staw z wyspą po środku – tak wygląda park salinarny na szkicu sporządzonym w roku 1869 przez górniczego miernika Hipolita Walewskiego. Park św. Kingi (w XIX w. park Elżbiety, ogród Elżbiety bądź pole – również Elżbiety) założono między szybem Daniłowicza, a nowo wybudowanym szybem Cesarzowej Elżbiety (1863-68). Od samego początku miał być parkiem krajobrazowym, przestrzenią, w której przemysł spotykał się z codziennością pracowników kopalni (sady, ogrody) oraz rekreacją (miejsce spacerów cenione przez wieliczan, turystów, kuracjuszy).

Kopalnia Soli "Wieliczka"Przemysłowy rozdział Wieliczki jest już zamknięty. Dzisiejsza kopalnia to przede wszystkim bezcenny zabytek z listy UNESCO oraz turystyczna atrakcja. - Park św. Kingi doskonale wpisuje się we współczesne funkcje kopalni, stając się, być może jeszcze bardziej niż u swego zarania, zieloną enklawą służącą lokalnej społeczności i turystom z całego świata – zauważa Tomasz Broniowski, Dyrektor Biura Spółki Kopalni Soli „Wieliczka” S.A. – Planujemy przywrócić historyczne, XIX-wieczne, założenia parku w zakresie funkcjonalno-przestrzennym i użytkowym, odtworzyć dawny układ komunikacyjny, małą architekturą parkową i roślinność tamtego okresu. Poprzez te działania z jednej strony powracamy do tradycyjnego kształtu parku, z drugiej zaś zapewniamy Wieliczce w samym jej centrum prawie 8-hektarowe „zielone płuca”, a mieszkańcom przestrzeń do aktywnego spędzania czasu – podkreśla Tomasz Broniowski. Zwiększanie bezpieczeństwa funkcjonowania podziemi, pracowników i gości związane jest także z planowaną budową 3 parkingów wielopoziomowych na obrzeżach strefy administracyjnej i bezpośredniej obsługi ruchu turystycznego.

Park św. Kingi to dla kopalni otoczenie bezcenne – nie tyle w sensie ekonomicznym, co estetycznym. – Najważniejsze jest pierwsze wrażenie, co sprawdza się nie tylko w przypadku osób, ale też obiektów. Determinuje nastawienie, a park św. Kingi jest pierwszym, co widzą przyjeżdżający do kopalni goście – potwierdza Damian Konieczny, Prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” Trasa Turystyczna. – Park to nasza wizytówka. Przyjazna zielona przestrzeń, zadbane budynki jak najlepiej świadczą o kopalni, zapewniają komfort turystom i zachęcają do wizyty na podziemnych szlakach – uroda parku zapowiada i potwierdza kolejne, tym razem już solne, atrakcje.

Te, które łączą ze światem

Kopalnia Soli "Wieliczka"Kościuszko, Daniłowicz, Kinga, Regis, Wilson, wkrótce również Paderewski, za kilka lat Boża Wola – górnicze szyby to od wieków stały element w panoramie Wieliczki. W ponad 700-letniej historii było ich aż 26, obecnie jest 7. - Szyby to dla kopalni wyrobiska kluczowe umożliwiające wentylację, komunikację, transporty, zabezpieczanie i udostępnianie zabytkowych wyrobisk. Ich modernizacja to priorytet działań kopalni w najbliższej dekadzie – wyjaśnia Zbigniew Zarębski, Prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” S.A.

Z bezpieczeństwem wiąże się konieczność posiadania dwóch szybów łączących powierzchnię z wszystkimi czynnymi poziomami kopalni, co wymaga wielu kosztowych prac i zmiany charakteru niektórych z nich. Jako pierwszy wyremontowany musi zostać szyb Kościuszko, by na kilka lat przejąć zadania szybu św. Kingi (zjazdy załogi i transport materiałów). Następnie modernizacja czeka szyb Kingi, potem rozpoczną się prace w Daniłowiczu. - Dążymy do tego, by wielickie szyby były jak najbardziej funkcjonalne i osiągnęły swoją maksymalną przepustowość. Przedsięwzięcie jest niezwykle ważne, gdyż dobra kondycja szybów bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo całej kopalni i wszystkich przebywających w niej osób – podsumowuje Prezes Zarębski. – W planach prac ujęliśmy również szyb Boża Wola. Chcemy go przebudować i wyposażyć w niezbędną infrastrukturę. Uruchomienie Bożej Woli usprawni proces zabezpieczania wyrobisk znajdujących się we wschodnich rejonach poziomów I i II.

Coraz wyraźniej widać też postęp prac przy szybie Paderewskiego. Już widać murowane nadszybie, od 2016 w wyrobisku trwają intensywne prace związane z jego zabezpieczeniem i przygotowaniem do funkcji komunikacyjnych. Paderewski usprawni m.in. organizację ruchu turystycznego, a tym samym powróci do swych pierwotnych XIX-wiecznych funkcji, kiedy to służył zwiedzającym, a także załodze do zejścia na poziom I. Wkrótce ruszą też prace przy budowie Centrum Obsługi Turystów – obok funkcji turystycznej będzie też w nim miejsce na rekreację – na dachu (częściowo pokrytym roślinnością) mieścić będzie się kawiarnia. Dodatkową przestrzeń na rekreację i wypoczynek zyska też tężnia solankowa.


Biuletyn Informacji Publicznej